Door: Miriam van den Beemt

Allereerst: Wat is gamificatie niet?

Hoewel de opkomst van video games een grote rol heeft gespeeld in de populariteit van gamificatie, is het niet per se alleen digitaal in te zetten. Gamificatie is meer dan het inpassen van game-elementen als een highscorebord of een puntensysteem. Het is niet bedoeld om leren een goedkoop “leuk” sausje te geven. Het is ook niet de gouden tip om de snel afgeleide jeugd van tegenwoordig op een hippe manier uit te dagen en te betrekken bij de leerstof. Daarnaast is gamificatie niet nieuw. Spelelementen worden al lang ingezet door leerkrachten, coaches en trainers.

De definitie van gamificatie
Volgens Karl M. Kapp is gamificatie; “… het gebruik van op games gebaseerde mechanismen, aankleding en ‘game-denken’ om mensen te betrekken, te motiveren, het leren te promoten en problemen op te lossen.” [2]

Met het juiste gebruik van game-elementen is het mogelijk om traditionele lessituaties leuker en uitdagender te maken. Het doel is om een systeem te creëren waarbinnen spelers (leerlingen) betrokken worden in een uitdaging, waarbij de regels vaststaan. Het systeem is interactief en er wordt feedback gegeven die zorgt voor groei. [3] De spelers gaan ‘game-denken’ in normale leersituaties.

Verschillende game-elementen
Kapp onderscheidt verschillende game-elementen, die maken dat een game mensen uitdaagt en motiveert. Niet al deze elementen zijn noodzakelijk om een opdracht te gamificeren.

  • Het doel is duidelijk.
  • Er zijn regels.
  • Je strijdt tegen anderen, of werkt samen met anderen.
  • Er is een tijdlimiet.
  • Er is een beloning.
  • Je krijgt feedback.
  • De moeilijkheidsgraad loopt op.
  • Je speelt binnen een bepaalde context, een verhaal.
  • Je kunt het opnieuw proberen.

Effect van gamificatie

Betrokken leerlingen boeken betere leerresultaten. [4] Gamificatie kan bijdragen aan het verhogen van die betrokkenheid. Extrinsieke motivatie wordt aangesproken door het halen van een ranking, of het verdienen van een badge. Dit heeft vaak maar een kortdurend effect, en zodra die beloning wegvalt is de kans groot dat de leerling minder geleerd heeft dan iemand die vanaf het begin geen beloning kreeg. [5] Extrinsieke motivatie kan wel bijdragen aan het vergroten van de intrinsieke motivatie, waardoor leerlingen zelf de wil ontwikkelen om beter te worden, hoger te eindigen of meer punten te halen. Feedback tijdens het spel maakt ze duidelijk waar nog verbetering mogelijk is of waar ze juist in uitblinken. Hierdoor blijven ze betrokken bij het leerproces. En naast dit alles blijft spelen gewoon leuk, voor alle leeftijden!

Bronnen

[1] Karl M. Kapp, The Gamification of Learning and Instruction: Game-based Methods and Strategies for Training and Education. Pfeiffer 2012

[2] Karl M. Kapp, The Gamification of Learning and Instruction: Game-based Methods and Strategies for Training and Education. Pfeiffer 2012

[3] Karl M. Kapp, The Gamification of Learning and Instruction: Game-based Methods and Strategies for Training and Education. Pfeiffer 2012

[4] John Hattie, Visible Learning: A Synthesis of over 800 Meta-analyses relating to Achievement. Taylor & Francis Ltd 2009

[5] T. Malone, Toward a theory of intrinsically motivating instruction. Cognitive Science 4 – 333-369 1981